TỪ LÃ (LỮ) GIA ĐẾN HAI BÀ TRƯNG
Sau khi Triệu Đà chết, cháu nội là Hồ Văn lên nối ngôi hiệu là Triệu Văn Vương. Hồ Văn là con của Mỵ Châu và Trọng Thuỷ, ở ngôi được 12 năm (137-125 TCN). Người Tàu ở Lưỡng Quảng gọi Hồ Văn là Triệu Mạt, lăng mộ của ông hiện còn ở thành phố Quảng Châu (Phiên Ngung xưa) vẫn được bảo tồn khá nguyên vẹn (ai muốn tìm hiểu thêm về thiên tình sử Mỵ Châu - Trọng Thủy có thể đến đọc tấm bia đá ở đây).
Thái tử Anh Tề được gửi sang Hán làm con tin về nối ngôi lấy hiệu là Triệu Minh Vương. Minh Vương cũng ở ngôi được 12 năm (125-113 TCN) thì chết, thái tử Hưng còn nhỏ lên nối ngôi hiệu là Triệu Ai Vương, Hoàng thái hậu là Cù Thị nhiếp chính.
Nam Việt, nhất là quận Giao Chỉ và Cửu Chân vẫn nổi tiếng là vùng đất trù phú, nhiều ngọc trai, ngà voi, sừng tê, trầm hương... luôn là nỗi thèm khát của các vua Tàu. Hán Vũ Đế cũng có âm mưu này.
Khi còn ở Hán, thái tử Anh Tề lấy Cù Thị là người Hán, một gái lầu xanh ở Hàm Đan, dù đã là vợ Anh Tề nhưng Cù Thị vẫn say đắm một người Hán khác là An Quốc Thiếu quý. Hán Vũ Đế sai An Quốc Thiếu quý làm sứ thần sang Nam Việt để thuyết phục Cù Thị và Ai Vương thần phục Hán. Lúc đó trong triều có tể tướng Lã Gia rất có thế lực, 70 người con cháu của ông đều nắm các chức vụ trong triều, con trai lấy công chúa, con gái lấy hoàng tử, con gái đầu lòng lấy con vua Tần ở Thương Ngô. Hán Vũ Đế biết vậy nên tìm cách mua chuộc ông gửi một chiếc ấn bạc và phong tước Kiến Nguyên.
An Quốc Thiếu quý gặp Cù Thị, tình cũ mặn nồng, 2 người bàn cách để Nam Việt thần phục Hán.
Cù Thị mở một bữa tiệc mời Lã Gia, nhưng khi bàn thì Lã Gia không đồng ý. Cù Thị nói :"Nam Việt thần phục Hán triều là hồng phúc, sao tướng quân lại ngăn cản?" Lã Gia tức giận bỏ đi, Cù Thị vơ lấy ngọn giáo định đâm ông nhưng Ai Vương cản lại.
Lã Gia bàn với triều thần giết Cù Thị và An Quốc Thiếu quý mà vẫn giữ Ai Vương, bàn đi bàn lại suốt 2 tháng mà chưa quyết định, tin tức về đến nhà Hán, Hán Vũ Đế vội sai Cù Lạc là anh Cù Thị cùng với Hàn Thiên Thư lãnh 2 đạo quân sang Nam Việt để hỗ trợ cho mẹ con Cù Thị.
Lã Gia nghe tin ra yết thị bố cáo với dân chúng :
"Vua còn ấu trĩ, Hoàng Thái Hậu dòng dõi Hán tộc, gian dâm với sứ Hán, muốn đem dâng nước cho Tàu. Bảo vật trọng khí của tiên quân đều đem biếu sứ Tàu cả. Cù Thị muốn khuất phục cả một triều đại, không còn nghĩ đến xã tắc giống nòi".
Lã Gia đem quân giết An Quốc Thiếu quý, Cù Thị và Ai Vương, sai con rể là Tần vương lập hoàng tử Kiến Đức con bà Thuật Dương lên ngôi. Bà Thuật Dương người Giao Chỉ.
Cù Lạc và Hàn Thiên Thư kéo quân đến biên giới nghe tin phải quay về. Hán Vũ Đế tức giận, sai Lộ Bác Đức và Hàn Thiên Thư đi đánh Nam Việt.
Năm xưa tướng Tần Đồ Thư cũng dẫn 5 đạo quân vượt Ngũ Lĩnh đánh Nam Việt thành công, nhưng vào đến Lạc Việt thì thảm bại và bỏ xác. Nhưng thành công của Đồ Thư là nhờ một người Việt, một kỹ sư và cũng có thể gọi là tên Việt gian đầu tiên mở đường cho Hán tộc Nam chinh. Người đó có tên là Giám Lộc.










